Kolekcjonowanie znaczków pocztowych nie polega na ich przypadkowym gromadzeniu. Wartość zbioru zawsze powinna być budowana przez świadomy wybór zakresu kolekcji i poprawną identyfikację egzemplarzy. Znaczki są nośnikami nie tylko obiegu pocztowego, ale też informacji historycznej i konkretnej grafiki. Z reguły początkujący kolekcjonerzy nie poszukują od razu rzadkich i kosztownych pozycji, tylko stopniowo zdobywają wiedzę pozwalającą na rozwijanie logicznego i uporządkowanego zbioru.
Kierunek kolekcji
Na start warto ustalić, co powinno łączyć poszczególne egzemplarze kolekcji. Zbiór może obejmować znaczki z konkretnego kraju czy rocznika, bądź też powiązane tematycznie. Do najpopularniejszych należą chociażby wydarzenia historyczne, architektura, malarstwo, sport, przyroda czy postacie ważne dla kultury. Zakres taki nie musi być ostateczny, ponieważ pierwszy etap kolekcjonowania często służy rozpoznaniu własnych zainteresowań. Nie warto jednak traktować każdego napotkanego waloru jako równie przydatnego. W przypadku przedmiotów takich, jak znaczek pocztowy obrazek często wystarczy, aby przyciągnąć uwagę. Po sprawdzeniu kraju emisji, tematu, stanu czy daty okazuje się jednak, że niekonieczne pasuje on do przyjętej koncepcji. Kolekcja tematyczna wciąż jednak daje swobodę łączenia emisji z wielu państw, a zbiór krajowy zapewnia wgląd w chronologię czy rozwój metod projektowania i wydawania znaczków. W praktyce świadome ograniczenie zakresu hobby pomaga w podejmowaniu dobrych decyzji inwestycyjnych, a także ułatwia porządkowanie zbiorów.
Walory filatelistyczne
Znaczki mogą występować jakość część serii poświęconej konkretnemu tematowi. Nie zawsze też mają postać pojedynczych egzemplarzy, ponieważ występują również w blokach, arkusikach czy na kopertach pierwszego dnia obiegu. Dla kolekcjonera istotne jest, aby pochopnie nie rozdzielać startej korespondencji ze znaczkiem i czytelnym datownikiem. Zestaw taki może mieć istotną wartość dokumentacyjną. Kartki pocztowe kolekcjonerskie często traktowane są wręcz jako odrębna kategoria zbiorów, w których duże znaczenie ma znak opłaty, data, stempel i kontekst obiegu. Znajomość takich szczegółów pozwala budować kolekcję z większą świadomością, a także chroni przed niewłaściwym obchodzeniem się z walorami oraz ich niszczeniem.
Opis i kompletne wydania
Każdy znaczek jest opisany w sposób, który umożliwia odróżnienie go od podobnych emisji. Do podstawowych informacji należą kraj i rok wydania, temat, stan zachowania czy przynależność do większego zestawu. W przypadku polskich znaczków, wygodne może być porządkowanie zbioru w sposób chronologiczny lub na podstawie numerów katalogowych. Wynika to z faktu, że emisje z podobnym motywem często pojawiają się w różnych latach i odmiennych wersjach. Przy zakupie warto ustalić, czy dany egzemplarz został wydany samodzielnie lub stanowi część kompletu. Serie znaczków polskich są dostępne w Znaczkopol.pl, gdzie znaleźć można szczegółowe oznaczenia dla jednoznacznej identyfikacji każdej pozycji.
Akcesoria i rozwijanie zbiorów
Znaczki nie powinny być przechowywane luzem w pudełkach czy kopertach, ponieważ mogą się zniszczyć. Każdy kolekcjoner powinien już na samym początku wyposażyć się w klaser z przegródkami, które pozwolą na bezpieczne wsuwanie walorów bez ich przyklejania. Do niezbędnych akcesoriów należy też pinceta filatelistyczna o gładkich i płaskich końcówkach, przeznaczona do przenoszenia znaczków bez ich dotykania palcami. Do oceny perforacji, datownika, szczegółów grafiki czy ewentualnych uszkodzeń przydatna jest lupa. Warto pamiętać o przechowywaniu klasera pionowo i w suchym miejscu, a także chronić go przed bezpośrednim światłem słonecznym i gwałtownymi zmianami temperatury. Wyposażenie takie wystarczy na początkowym etapie zbierania, który powinien służyć przede wszystkim do poznania własnych preferencji oraz specyfiki rynku. Warto przyglądać się różnym rodzajom emisji i porównywać opisy, a także śledzić tematykę wydań. Na początek najlepiej szukać dobrze opisanych, autentycznych egzemplarzy dopasowanych do wybranego kierunku i stopniowo rozwijać zbiór o kolejne motywy, kraje czy roczniki.