Wyrażenie „w związku z czym” pełni funkcję spójnika przyczynowo‑skutkowego. Łączy dwa zdania: pierwsze podaje przyczynę, drugie – skutek. Najczęściej pojawia się w zdaniach złożonych: „…, w związku z czym…”, w tekstach formalnych i półformalnych.
Wszystkie synonimy wyrażenia „w związku z czym”
Poniżej lista wyrażeń, którymi można zastąpić „w związku z czym” – ułożona alfabetycznie, bez rozbijania na rejestry:
a co za tym idzie, a w konsekwencji, a w rezultacie, a w skutkach, a tym samym, a zatem, co powoduje, że, co składa się na to, że, co sprawia, że, co skutkuje tym, że, co z kolei powoduje, że, dlatego, dlatego też, dlatego właśnie, dlaczego też (rzadkie, książkowe), jak konsekwencja tego, jako efekt tego, jako konsekwencja tego, jako następstwo tego, jako rezultat tego, jako skutek tego, ostatecznie, przez co, skutkiem tego, stąd, tak więc, tym samym, toteż, wobec czego, w efekcie, w konsekwencji, w następstwie czego, w następstwie tego, w ostatecznym rozrachunku, w rezultacie, w rezultacie czego, w rezultacie tego, wskutek czego, wskutek tego, w ślad za tym, w związku z tym, z kolei, z powodu czego, z racji tego, z tego powodu, z tego względu, z czego wynika, że, z konsekwencją, że, z następstwem, że, z rezultatem, że, z skutkiem, że, z tym skutkiem, że, z wynikiem, że, z czego wynika, że, z czego skutkuje, że, z czego wynika, że, z czym wiąże się to, że, z czego wynika, że, z czego wypływa, że, z czego zrodziło się to, że
„W związku z czym” i „w związku z tym” są do siebie bardzo podobne, ale nie całkiem tożsame. „W związku z tym” jest bliższe „dlatego”, a „w związku z czym” – konstrukcjom typu „co sprawia, że…”, „przez co…”. W praktyce jednak w wielu tekstach funkcjonują wymiennie.
Grupy znaczeniowe i konteksty użycia
1. Neutralne i najbliższe znaczeniowo
To wyrażenia najczęściej używane w miejsce „w związku z czym” w tekstach neutralnych:
- dlatego, dlatego też, dlatego właśnie
- stąd
- tak więc
- toteż
- w efekcie
- w konsekwencji
- w rezultacie, w rezultacie tego
- wskutek tego
- z tego powodu, z tego względu
- przez co
- a tym samym, tym samym
- a co za tym idzie
2. Bardziej formalne i urzędowe
Pasują do pism urzędowych, raportów, prac naukowych, regulaminów:
- w konsekwencji
- w następstwie tego, w następstwie czego
- w rezultacie tego, w rezultacie czego
- w efekcie (w wersji pisemnej brzmi dość neutralnie, nawet lekko oficjalnie)
- wskutek tego, wskutek czego
- jako konsekwencja tego
- jako skutek tego
- z tego powodu, z tego względu
- z racji tego
- skutkiem tego
- w ostatecznym rozrachunku (bardziej publicystyczne, ale też formalne)
- w ślad za tym
3. Potoczne, swobodne
Lepsze do języka mówionego, tekstów lekkich, blogowych, nieformalnej korespondencji:
- a co za tym idzie
- a w konsekwencji (swobodniejsze niż „w konsekwencji” na początku zdania)
- a w rezultacie
- z kolei (gdy podkreśla się ciąg następstw)
- przez co
- co sprawia, że
- co powoduje, że
- co skutkuje tym, że
- co z kolei powoduje, że
- z czego wynika, że
- z czym wiąże się to, że
4. Bardziej literackie, podniosłe, rzadkie
Wykorzystywane w stylizacji, tekstach eseistycznych, literaturze:
- w następstwie tego
- jak konsekwencja tego
- jako efekt tego
- jako rezultat tego
- w ostatecznym rozrachunku
- w ślad za tym
- z czego wypływa, że
- z czego zrodziło się to, że
Wyrażenia typu „co sprawia, że”, „co powoduje, że”, „z czego wynika, że” są trochę bardziej opisowe niż „w związku z czym”. Nadają tekstowi płynności i lekkości, ale wydłużają zdanie – przydają się w esejach lub tekstach blogowych, mniej w pismach urzędowych.
Subtelne różnice między wyrażeniami
„Dlatego” / „dlatego też”
Bardzo częsty, uniwersalny zamiennik. Podkreśla wyraźny związek przyczynowo‑skutkowy. Lepiej umieszczać na początku zdania:
„Projekt został odrzucony, dlatego rozpoczęto prace nad nową wersją.”
„Stąd”
Krótkie, zwarte, dobrze brzmi w środku wypowiedzi. Może mieć lekko rzeczowy, suchy odcień:
„Budżet został zmniejszony, stąd ograniczenie liczby etatów.”
„Toteż”
Nieco bardziej książkowe niż „dlatego”, często używane w tekstach literackich, publicystyce. Dobrze łączy się z narracją:
„Spóźnił się na pociąg, toteż dotarł na miejsce dopiero wieczorem.”
„W efekcie” vs „w rezultacie” vs „w konsekwencji”
- w efekcie – neutralne, lekko potoczne, dobre niemal wszędzie;
- w rezultacie – brzmi nieco poważniej, pasuje do analiz, podsumowań;
- w konsekwencji – akcentuje ciąg logicznych następstw, częste w tekstach prawniczych, urzędowych, naukowych.
„Przez co”
Świetny zamiennik w środku zdania, mocno podkreśla skutek, czasem z lekkim zabarwieniem negatywnym:
„Zignorowano uwagi działu technicznego, przez co doszło do poważnej awarii.”
„Z tego powodu” / „z tego względu”
Nieco dłuższe, bardziej oficjalne warianty. Nadają się do pism urzędowych, oficjalnych maili, dokumentów:
„Z tego powodu termin realizacji został przesunięty.”
„Z tego względu wprowadzono dodatkowe procedury bezpieczeństwa.”
„Wobec czego” ma dziś lekko archaiczny posmak i lepiej sprawdza się w stylizacji lub tekstach literackich. W języku codziennym lepiej zastąpić je „dlatego”, „stąd” albo „w związku z tym”.
Przykłady zdań z synonimami
Poniżej kilka par zdań: najpierw wersja z „w związku z czym”, potem jedna z możliwych zamian.
1.
Spotkanie trwało dłużej, niż planowano, w związku z czym przesunięto kolejne punkty programu.
Spotkanie trwało dłużej, niż planowano, dlatego przesunięto kolejne punkty programu.
2.
Nie dotrzymano terminu dostawy, w związku z czym klient zrezygnował z zamówienia.
Nie dotrzymano terminu dostawy, przez co klient zrezygnował z zamówienia.
3.
W ostatnich latach znacząco wzrosły koszty energii, w związku z czym firma musiała zrewidować strategię inwestycyjną.
W ostatnich latach znacząco wzrosły koszty energii, w konsekwencji firma musiała zrewidować strategię inwestycyjną.
4.
Projekt nie uzyskał dofinansowania, w związku z czym ograniczono jego zakres.
Projekt nie uzyskał dofinansowania, stąd ograniczenie jego zakresu.
Częste błędy i niezręczności
- Nadmierne powtarzanie jednego wyrażenia – wielokrotne „w związku z czym” w jednym tekście brzmi ciężko. Warto mieszać: „dlatego”, „w efekcie”, „stąd”, „w rezultacie”.
- Mylenie „w związku z czym” z „w związku z tym” – znaczeniowo są bardzo bliskie, ale składniowo łatwiej podmienić „w związku z tym” na „dlatego”, a „w związku z czym” – na „przez co”, „co sprawia, że”.
- Przeciążanie zdań – „w związku z czym” jest dość długie; w krótkich, prostych tekstach często wystarczy krótkie „dlatego” albo „stąd”.
- Łączenie z potocznymi wtrętami – w jednym zdaniu: „W związku z czym po prostu to olejemy” brzmi niespójnie stylistycznie. Lepiej: „Dlatego po prostu to olejemy” albo bardziej formalnie po całości.