W teorii lista państw na literę M wygląda jak zwykły wycinek atlasu, w praktyce to kopalnia gotowych odpowiedzi do państw-miast, krzyżówek, quizów i gier imprezowych. Warto mieć je w głowie, bo przy czasie ograniczonym do kilku sekund nie ma kiedy zastanawiać się, czy Meksyk na pewno zaczyna się na „m”. Poniżej konkret: lista, podpowiedzi, skojarzenia i kilka ciekawostek, które pomagają to wszystko utrwalić bez wkuwania.
Ile jest państw na M?
W zależności od tego, jak traktować dłuższe nazwy i skróty, przyjmuje się około 18 państw na literę M. W zestawieniu niżej uwzględniono nazwy w formie, w jakiej faktycznie pojawiają się w grach, quizach czy krzyżówkach po polsku.
Do listy wliczają się m.in. zarówno krótkie nazwy typu Malta, jak i pełniejsze formy, jak Federacyjne Stany Mikronezji (w praktyce występujące po prostu jako „Mikronezja”). Warto wiedzieć, że niektóre nazwy zostały zmienione lub zaktualizowane, np. Macedonia funkcjonuje obecnie jako Północna Macedonia, ale w wielu grach nadal przyjmowana jest odpowiedź „Macedonia”.
Pełna lista państw na M (po polsku)
Poniżej lista państw, które w polskich realiach spokojnie „przechodzą” jako państwo na M w grach, testach i krzyżówkach:
- Madagaskar – wyspa u wschodnich wybrzeży Afryki, znana z lemurów.
- Malawi – niewielkie państwo w południowo-wschodniej Afryce, nad jeziorem Malawi.
- Malediwy – wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim, kojarzone z luksusowymi wakacjami.
- Malezja – kraj w Azji Południowo-Wschodniej, częściowo na Półwyspie Malajskim, częściowo na Borneo.
- Mali – duże, śródlądowe państwo w Afryce Zachodniej.
- Malta – mały kraj wyspiarski na Morzu Śródziemnym.
- Maroko – państwo w północno-zachodniej Afryce, przy Oceanie Atlantyckim i Morzu Śródziemnym.
- Mauretania – kraj w Afryce Zachodniej, w dużej części pustynny.
- Mauritius – wyspa na Oceanie Indyjskim, na wschód od Madagaskaru.
- Meksyk – duży kraj w Ameryce Północnej, poniżej USA.
- Mikronezja (Federacyjne Stany Mikronezji) – wyspiarskie państwo na zachodnim Pacyfiku.
- Mjanma (dawniej Birma) – państwo w Azji Południowo-Wschodniej.
- Mołdawia – niewielki kraj między Rumunią a Ukrainą.
- Monako – maleńkie księstwo na Riwierze Francuskiej.
- Mongolia – rozległy, słabo zaludniony kraj między Rosją a Chinami.
- Mozambik – państwo w południowo-wschodniej Afryce, nad Oceanem Indyjskim.
- Północna Macedonia – na potrzeby gier zwykle po prostu „Macedonia”.
Czasem na listach pojawia się też Montenegro, ale po polsku obowiązuje forma Czarnogóra, więc w polskojęzycznych grach „Montenegro” raczej nie będzie uznane.
Najprostszy sposób, by mieć spokój w grach: zapamiętać minimum 3–4 krótkie państwa na M (np. Malta, Mali, Meksyk, Monako) i kod skojarzeniowy dla pozostałych.
Jak ogarnąć państwa na M bez wkuwania?
Zamiast mechanicznie powtarzać listę, lepiej zbudować kilka prostych „haków” w pamięci. Działa to dużo szybciej, zwłaszcza gdy w grze zostaje parę sekund do końca rundy.
Skojarzenia geograficzne
Dobrym punktem wyjścia jest podział na kontynenty. Mózg łatwiej przeszukuje „szuflady” typu Afryka, Azja, Europa niż chaotyczną listę krajów. Do każdej szuflady można dodać charakterystyczny obraz.
Dla Afryki jest cała paczka państw na M: Madagaskar, Malawi, Mali, Maroko, Mauretania, Mauritius, Mozambik. Można to spiąć jednym prostym zdaniem w głowie, np. „Afryka ma dużo M: Madagaskar, Mali, Maroko i spółka”. W grze wystarczy przypomnieć sobie, że „w Afryce jest tego pełno”, a konkretna nazwa szybko wypłynie.
W Azji pojawiają się: Malezja, Malediwy, Mjanma, Mongolia. Tutaj pomaga skojarzenie z tropikami (Malediwy, Malezja) oraz bezkresnym stepem (Mongolia). Raz zapamiętany obraz Azji z „palemkami i stepami” łatwo przyciąga choć jedno państwo na M.
Europa ma skromniejszą obsadę: Malta, Mołdawia, Monako, Północna Macedonia. Dobrze działa skojarzenie z „małymi” lub „bliżej domu” – to często pierwsze odpowiedzi w krzyżówkach, bo są krótkie i znane.
Na wyspach i oceanie czekają Malediwy, Mauritius i Mikronezja. Można przypiąć je w głowie do kategorii „egzotyczne wakacje” – gdy przychodzi hasło „państwo na M – wyspiarskie”, wybór robi się prosty.
Skojarzenia obrazkowe i historie
Drugie podejście to budowanie krótkich, absurdalnych historyjek, które „zabierają” kilka państw na raz. Im głupsza scena, tym lepiej się pamięta. Przykład: „Król z Monako jedzie na Maltę, a po drodze zahacza o Maroko” – już są trzy kraje na M z samej Europy i Afryki Północnej.
Dalej można dorzucić drugą mikrohistorie: „W Mongolii pasterz ogląda mecz Meksyku, siedząc na Malediwach w telewizyjnym studiu”. Brzmi bez sensu, ale w głowie zostaje zestaw: Mongolia, Meksyk, Malediwy. W momencie gry, gdy w pamięci pojawi się jeden z nich, reszta „doczepia się” automatycznie.
Warto też zwrócić uwagę na podobne brzmienia. Parę par, które przychodzą do głowy: Malawi – Mali, Malta – Maroko – Mauretania, Mauritius – Mozambik (oba przy Oceanie Indyjskim). W sytuacji stresowej mózg lubi ściągać takie „rodzinki”.
Do utrwalenia przydaję się również mapy. Nawet szybkie rzucenie okiem na mapę świata z zaznaczonymi krajami na M sprawia, że później łatwiej odtworzyć je przestrzennie, zamiast próbować „wyciągać z próżni” pojedyncze nazwy.
Państwo na M do krzyżówki – co pada najczęściej?
W krzyżówkach i quizach online część państw pojawia się znacznie częściej niż inne. Zwykle wygrywają te, które są:
- krótkie (mało liter),
- dobrze znane z mediów i popkultury,
- wygodne do krzyżowania z innymi hasłami.
W praktyce na topie są:
- Mali – 4 litery, bardzo wygodne hasło, proste do wstawienia w kratki.
- Malta – 5 liter, znana z turystyki i statystyk unijnych.
- Meksyk – 6 liter, kraj rozpoznawalny niemal dla każdego.
- Monako – 6 liter, do tego „księstwo”, „Riwiera”, „Formuła 1”.
- Maroko – 6 liter, popularne turystycznie i piłkarsko.
Przy krzyżówkach warto też pamiętać, że hasło bywa opisane bardziej „okrężnie”, np. „wyspiarski kraj na M” (Malta, Mauritius, Malediwy), „afrykańskie państwo na M” (Mali, Malawi, Mozambik, Maroko, Mauretania, Madagaskar) lub „państwo w Ameryce Północnej na M” (Meksyk).
Ciekawostki o państwach na M
Za suchymi nazwami kryje się sporo historii, które same w sobie pomagają zapamiętać, że chodzi o literę M.
Monako i Malta należą do najmniejszych państw świata – Monako ma nieco ponad 2 km² powierzchni, a Malta niewiele ponad 300 km². Idealne „mikropaństwa” do pytań w teleturniejach.
Madagaskar jest czwartą co do wielkości wyspą świata, a jednocześnie samodzielnym państwem. Stamtąd pochodzą słynne lemury, co często przewija się w filmach i kreskówkach. Przy skojarzeniu „lemur = Madagaskar” łatwiej przypomnieć sobie jego położenie i nazwę.
Mjanma to przykład kraju z zmienioną nazwą – dawniej funkcjonowała szerzej jako Birma. W grach językowych zwykle obowiązuje już forma „Mjanma”, ale starsze krzyżówki lub encyklopedie mogą używać „Birma”.
Meksyk ma dodatkową „pułapkę” – po angielsku „Mexico”, po hiszpańsku „México”, ale po polsku zapisuje się nazwę z „ks”: Meksyk. Przy zadaniu „państwo na M – Ameryka Północna” takie detale potrafią na moment zablokować odpowiedź.
Ciekawie wypada też Mauritius, który pojawia się w wielu rankingach najpiękniejszych wysp świata, a przy okazji jest dobrym kandydatem do gier słownych: długa, ale łatwa do zapisania nazwa, dość charakterystyczne brzmienie i wyspiarskie położenie.
Znając listę państw na M i mając w głowie kilka sprytnych skojarzeń, łatwiej wygrywa się rundy w „państwach-miastach”, szybciej wypełnia krzyżówki i spokojniej podchodzi do quizów. Nie trzeba pamiętać wszystkich osiemnastu – wystarczy przygotować własny „złoty zestaw” 5–7 nazw, które pojawiają się w głowie bez zastanawiania.